Yıl: 2009 Cilt: 8 Sayı: 28 Sayfa Aralığı: 68 - 90 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?

Öz:
Bankacılık ve sigortacılık sektöründe faaliyet gösteren on iki firmadan 356 çalışan üzerinde gerçekleştirilen bu araştırma ile, adalet algıları, algılanan örgütsel destek ve iş tatmini arasındaki ilişkiler araştırılmaktadır. Araştırma hipotezleri algılanan örgütsel desteğin, örgütsel adalet ve iş tatmini arasındaki ilişkide ara değişken etkisine sahip olduğunu öngörmektedir. Keşifsel faktör analizleri iş tatminin işin özelliklerinden tatmin, yöneticiden tatmin ve ödül-ücret sisteminden tatmin olarak üç boyuta sahip olduğunu göstermiştir. Bu çalışma ülkemizde gelişen ve hızla değişen bir sektörde çalışan tatmini artırmayı ve buna bağlı olarak işgücü devrini azaltmayı amaçlayan yöneticiler için önemli bulgular sağlamaktadır. Yapılan çoklu regresyon analizleri ile hem prosedürel hem de dağıtımsal adaletin iş tatminini olumlu etkilediği ortaya koyulmuştur. Diğer taraftan araştırmanın ara değişken analizine yönelik bulguları, adalet algılarının algılan iş tatminin üç boyutu ile ilişkisinde algılanan örgütsel desteğin tam ve kısmi ara değişken etkisine sahip olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • Agho, A.O., Mueller, C. W., & Price, J.L. (1993). Determinants of employee job satisfaction: An empirical test of a causal model. Human Relations 46, 1007-27.
  • Akıncı, Zeki.(2002). Turizm Sektöründe İşgören İş Tatminini Etkileyen Faktörler: Beş Yıldızlı Konaklama İşletmelerinde Bir Uygulama. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi , 4, 1-25.
  • Alexander, S., & Ruderman. M. (1987). The Role of Procedural and Distributive Justice in Organizational Behavior. Social Justice Research, 1, 177-198.
  • Allen, D., Shore, L.M., & Griffeth, R.W. (2003). The Role of Perceived Organizational Support and Supportive Human Resource Practices in the turnover Process. Journal of Management, 29, 99-118
  • Armeli, Stephan., Eisenberger, R., Fasolo, P., & Lynch, P. (1998). Perceived Organizational Support and Police Performance: The Moderating Influence of Sociomotional Needs. Journal of Applied Psychology, 83, 288-297.
  • Armstrong, J. Scott ., &. Overton, Terry. S. (1977). Estimating nonresponse bias in mail surveys. Journal of Marketing Research, 14, 396-402.
  • Baron R., & Kenny D. (1986). The moderator-mediator valiable distinction in social psychological research. Journal of Personality and social psychology, 51, 1173-1182.
  • Basilevsky, A. (1994). Statistical Factor Analysis and Related Methods. Theory and Applicatioms. New York: John Wiley & Sons
  • Beugre, C. D. (2002). Understanding Organizational Justice and its İmpact on managing Employees: An African perspective. Journal of Human Ressource Management, 13, 1091-1104.
  • Blau, P. (1964). Exchange and Power in Social Life, New York: Wiley. Bluedorn, A.C. (1982). A unified model of turnover from organizations. Human Relations, 35, 135-153.
  • Clegg, C.W. (1983). Psychology of employee lateness, absence, and turnover: A methodological critique and an empirical study. Journal of Applied Psychology, 68, 88-101.
  • Cohen, R. L. (1987). Distributive Justice: Theory and Research. Social Justice Reearch, 1, 19-40
  • Cohen- Charash, Yochi., & Spector, P.E. (2001). The Role of Justice in Organizations: A Meta-Analysis. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 89, 278-321
  • Cropanzano, R., & Greenberg, J. (1997). Progress in organizational justice: Tunneling through the maza. In C.L.Cooper& I.T.Robertson (Eds), International Review of Organizational Psychology, 12, 317-371. Chicheste: John Wiley ve Sons.
  • Çakmak, F.A., & Biçer, İ.H. (2006). Performans değerleme sisteminden duyulan memnuniyeti etkileyen unsurlar. itüdergisi/b sosyal bilimler ,3, 3-14
  • Dailey, R.C., & Kirk, D.J. (1992). Distributive and Procedural Justice As Antecedents of Job Dissatisfaction and İntent to Turnover. Human Relations, 45, 305-31
  • DeConinck, J.B., & Stilwell, D.C. (2004). Incorporating organizational justice, role states, pay satisfaction and supervisor satisfaction in a model of turnover intentions. Journal of Business Research, 57, 225-231
  • Demircan, Ç.N., & Ceylan, A. (2005). İş Motivasyonunun Çalışan Bağlılığı ve İşten Ayrılma Eğilimi Üzerindeki Etkileri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6, 52-56
  • Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S., & Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71, 500-507.
  • Eisenberger R., Fasola P., & Lamastro-Davis, Valerie. (1990). Perceived Organizational Support and Employee Diligence, Commitment and Innovation. Journal of Applied Psychology, 75, 51-59.
  • Eisenberger, R., Cummings, J., Armeli, S., & Lynch, P. (1997). Perceived Organizational Support, discretionary Treatment, and Jop satisfaction. Journal of Applied Psychology, 82, 812-820.
  • Erdoğan B., Lıden R.C., & Kraımer M.A.(2006). Justıce and Leader Member Exchange: The Moderatıng Role of Organızatıonal Culture, Academy of Management Journal ,49, 2, 395–406.
  • Eroğlu. F. (1996). Davranış Bilimleri, İstanbul, Beta Basım Yayım.
  • Fasola, P.M. (1995). Procedural justice and perceived organizational support: Hypothesized effects on job performance. In. R.S. Cropanzono & K.M. Kacmar (Eds) Organization politics, justice, and suport: managing the social climate of the work place ( 185-195). Westport, CT: Quorum
  • Folger,R., & Greenberg, J.(1985). Procedural justice: An imperative analysis of personnel sysytems. In K.M.Rowland & G.R.Ferris (Eds.), Research in Personnel and Human Resources Management, 3, 141-183
  • Folger,R., & Martin, C.L.(1986). Relative deprivation and referent cognitions: Distributive and procedural justice effects. Journal of Experimental Social Psychology, 22, 531-546.
  • Folger, R., & Konovsky, M.A.(1989). Effects of procedural and distributive justice on reactions to pay raise decisions. Academy of Management Journal, 32, 115-130.
  • Folger, R., & Skarlicki, D.P. (1999). Unfairness and resistance to change; hardship as mistreatment. Journal of Organizational Change Management, 12, 35-50
  • Folger, R., Konowsky, M.A., & Cropanzono.R. (1992). Adue process metaphor for performance appraisal. In B.M Stawve & L.L. Cummings (Eds), Research in organizational Behavior, 13, 29-117. Greenwich, CT: JAI Press
  • Greenberg, J. (1990a). Organizational justice: Yesterday, today, and tomorrow. Journal of Management, 16, 399-432.
  • Greenberg, J. (1990b). Employee theft as a reaction to underpayment inequity: The hidden cost of pay cuts. Journal of Applied Psychology, 75, 561-568.
  • Greenberg. J (1996), The quest for justice on the job: essays and experiments. Thousand Oaks: Sage Publications.
  • Hackman, J.R., & Oldham, G.R.(1975). Development of the Job Diagnostic Survey. Journal of Applied Psychology, 60, 159-170.
  • Hom, Peter., & Grifeth, R.W. (1991). Structural Equations Modeling Test of a Turnover Theory: Cross-Sectional and Longitudinal Analyses. Journal of Applied Psychology, 76, 350-366
  • İşbaşı, J.Ö. (2001). Çalışanların Yöneticilerine Duydukları Güvenin ve Örgütsel Adalete İlişkin Algılamalarının Vatandaşlık Davranışının Oluşumundaki Rolü. Yönetim Araştırmaları Dergisi, Ekim 1, 51-73.
  • İşcan, Ö.F ., & Naktiyok, A. (2004). Çalışanların Örgütsel Bağdaşımlarının Belirleyicileri Olarak Örgütsel Bağlilik Ve Örgütsel Adalet Algıları. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 1, 181-201
  • Jenkins, D,G., & Lawler E.E. (1981). Impact of employee participation in pay plan development. Organizational Behavior and Human performance. 28, 111-128
  • Kossek, E.E., & Ozeki Cynthia. (1998). Work–Family Conflict, Policies, and the Job–Life Satisfaction Relationship: A Review and Directions for Organizational Behavior–Human Resources Research. Journal of Applied Psychology, 83, 139-149.
  • Leventhal, G.S. (1980).What should be done with equity theory? New approaches to the study of fairness in social relationships. In K.S. Gergen, M.S. Greenberg, & R.H. Willis (Eds). Social Exchange, Advances in theory and research (pp. 27-55) New York: Plenum
  • Lind, E.A., & Tyler,T.R. (1988). The social Psychology of procedural justice. New York: Plenum Press.
  • Locke, E. A. (1976). The nature and causes of job satisfaction. In M. D. Dunnette (Ed.), Handbook of industrial and organizational psychology, 1297-1350, Chicago: Rand McNally.
  • Lowe, RH., & Vodanovich, S.J. (1995). A Field study of distributive and Procedural Justice as Predictors of Satisfaction and Organizational commitment. Journal of Business and Psychologh, 10, 99-114
  • Martin, C.L., & Bennett, N. (1996). The role of justice judgements in explaining the relationship between job satisfaction and organizational commitment. Group ve Oranizational Management, 21, 84-104.
  • Martin, C.L., & Nagao, D. (1989). Some behavioral consequences of computerized interviewing. Journal of Applied Psychology, 74, 72-80.
  • Masterson, S.S., Lewis, K., Goldman, B.M., & Taylor, M.S. (2000). Integrating Justice and Social Exchange, The differing Effects of Fair Procedures and Treatment on Work Relationships. Academy of management Journal, 43, 738-748
  • McFarlin, D.B., & Sweeney, P.D. (1992). Distributive and procedural justice as predictors of satisfaction with personal and organizational outcomes. Academy of Management Journal, 35, 626-637.
  • Moorman, R.H., Blakely, G.L., & Niehoff, B.P. (1998). Does Perceived Organizational Support Mediate The Relationship between procedural Justice and Organizational Citizenship Behavior? Academy of Managment Journal, 41, 351-357
  • Niehoff, B P., & Moorman, R. H, (1993). Justice As A mediator of the relationship between Methods of monitoring and organizational citizenship Behavior. Academy of management Journal, 36, 527-556
  • Oldham G.R., Kulik, C.t., Ambrose, M.L., Stepina, L.P., & Brand, J.F. (1986). Relations between job facet comparisons and employee reactions. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 38, 28-47
  • Organ, D.W. (1988). Organizational citizenship behaviour: The good soldier syndrome. Lexington, MA: Lexington Books.
  • Özdevecioğlu, M. (2003). Algılanan örgütsel destek ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. D.E.Ü.İ.İ.B.F Dergisi, 18, 113-130
  • Özmen, Ö. N.T., Arbak, Y., & Özer, P.S. (2007). Adalete Verilen Değerin Adalet Algıları Üzerindeki Etkisinin Sorgulanmasına İlişkin Bir Araştırma. Ege Akademik Bakış, 7, 17-33
  • Rhoades, L., Eisenberger, R., & Armeli, S. (2001). Affective commitment to the organization: The contribution of perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 86, 825-836.
  • Rhoades, L., & Eisenberger, R. (2002). Perceived Organizational Support: A Review of The Literature. Journal of Applied Psychology, 87, 698-714
  • Scarpello, V., & Jones, F. F. (1996). Why justice matters in compensation decision making. Journal of Organizational Behavior. 17, 285-99.
  • Setton, R.P., Bennett, N., & Liden, R. C. (1996). Social Exchange in Organizations, Perceived organizational Support, Leader-Member Exchange, and Employee Reciprocity. Journal of Applied Psychology, 81, 219-227
  • Shephard, B.H., Lewicki ,R.J., & Minton, J.W. (1992). Organizational justice: The search for fairness in the workplace. NewYork, NY: Macmillan
  • Smith, P.C., Kendall, L.M., Lorne, M., & Hulin, C.L. (1969). The measurement of satisfaction in work and retirement. Chicago: Rand-McNally
  • Sweeney, P. D., & McFarlin D. B. (1997). Process and outcome: Gender differences in the assessment of justice. Journal of Organizational Behavior, 18, 83-98
  • Sweeney, P. D., & McFarlin, D. B. (1993). Workers’ evaluations of the “ends” and the “means”: An examination of four models of distributive and procedural justice. Organizational Behavior and Human Decision processess, 55, 23-40
  • Şimşek, Ş.M., Akgemci, T., & Çelik, A. (2001). Davranış Bilimlerine Giriş ve örgütlerde Davranış, Ankara: Nobel Yayım.
  • Tett, R.P., & Meyer, J.P. (1993). Job Satısfactıon, Organızatıonal Commıtment, Turnover Intentıon, And Turnover: Path Analyses Based On Metaanalytıc Fındıngs. Personnel Psychology, 46, 259-293
  • Tyler, T. R., & Bies, R. J. (1990). Beyond formal procedures: the interpersonal context of procedural justice. In J.S Carroll (ed) Applied Social Psychology: Business Settings, 77-98. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.
  • Yoon, J. (1996). Fairness issues and job satisfaction among Korean employees: The significance of status value and procedural justice in work orientation. Social Justice Research, 9, 121-43
  • Wayne, S. J., Shore, L.M., & Liden, R. C. (1997). Perceived organizational support and leader-member Exchange, A Social Exchange Perspective. Academy of management Journal, 40, 82-111
  • Weiner,Y., & Vardi,Y.(1980). Relationships between job, organization, and career commitments and work outcomes – An integrative approach. Organizational Behavior and Human Performance, 26, 81-96.
APA ÇAKAR DEMİRCAN N, Yıldız S (2009). ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?. , 68 - 90.
Chicago ÇAKAR DEMİRCAN Nigar,Yıldız Sibel ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?. (2009): 68 - 90.
MLA ÇAKAR DEMİRCAN Nigar,Yıldız Sibel ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?. , 2009, ss.68 - 90.
AMA ÇAKAR DEMİRCAN N,Yıldız S ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?. . 2009; 68 - 90.
Vancouver ÇAKAR DEMİRCAN N,Yıldız S ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?. . 2009; 68 - 90.
IEEE ÇAKAR DEMİRCAN N,Yıldız S "ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?." , ss.68 - 90, 2009.
ISNAD ÇAKAR DEMİRCAN, Nigar - Yıldız, Sibel. "ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?". (2009), 68-90.
APA ÇAKAR DEMİRCAN N, Yıldız S (2009). ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (elektronik), 8(28), 68 - 90.
Chicago ÇAKAR DEMİRCAN Nigar,Yıldız Sibel ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (elektronik) 8, no.28 (2009): 68 - 90.
MLA ÇAKAR DEMİRCAN Nigar,Yıldız Sibel ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (elektronik), vol.8, no.28, 2009, ss.68 - 90.
AMA ÇAKAR DEMİRCAN N,Yıldız S ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (elektronik). 2009; 8(28): 68 - 90.
Vancouver ÇAKAR DEMİRCAN N,Yıldız S ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (elektronik). 2009; 8(28): 68 - 90.
IEEE ÇAKAR DEMİRCAN N,Yıldız S "ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?." Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (elektronik), 8, ss.68 - 90, 2009.
ISNAD ÇAKAR DEMİRCAN, Nigar - Yıldız, Sibel. "ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: “ALGILANAN ÖRGÜTSEL DESTEK” BİR ARA DEĞİŞKEN Mİ?". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (elektronik) 8/28 (2009), 68-90.