2023 Türkiye Vizyonu, Halk Kütüphenesi Politikaları ve Çemişgezek: Batı Ülkeleri ve Türkiye Halk Kütüphanelerinin İşlevsel Açıdan Bir Karşılaştırması

Yıl: 2009 Cilt: 23 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 169 - 200 Metin Dili: Türkçe

2023 Türkiye Vizyonu, Halk Kütüphenesi Politikaları ve Çemişgezek: Batı Ülkeleri ve Türkiye Halk Kütüphanelerinin İşlevsel Açıdan Bir Karşılaştırması

Öz:
Batı ülkelerinde ve Türkiye’de halk kütüphanelerinin mevcut durumu ve uygulanan politikalar medyada yer alan haberler, resmi politika belgeleri ve literatüre dayalı olarak gözden geçirilmiş ve Türkiye’nin halk kütüphanesi politikası irdelenmiştir. Anahatları ile Avrupa ile aynı paralelde hareket ettiği izlenimi vermekle birlikte, Türkiye’de geçmişten gelen boşluğun göz ardı edilmesi ve halk kütüphanelerinin toplumsal içe alma, varsılla yoksul arasındaki uçurumu azaltma, halkı yaşam boyu öğrenme olanaklarından yararlandırma gibi konularda oynayabileceği sosyo-ekonomik rolden çok, ağırlıklı olarak, kültürel boyuta yoğunlaşmaları nedeniyle bilgi toplumuna dönüşüme potansiyel katkılarının yeterince değerlendirilmediği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelime: çemişgezek halk kütüphaneleri kütüphane politikaları batı ülkeleri

2023 Vision of Turkey, Public Library Policies and Çemişgezek: A Comparison of Public Libraries in Western Countries and Turkey with an Emphasis on Functional Aspects

Öz:
The present situation of public libraries and the policies adopted concerning public libraries in the western world and Turkey have been surveyed based on some news items, official policy papers and professional literature for the purpose of reviewing Turkish public library policy using a comparative approach. The findings of the study indicates that Turkey seems to be following the same principles with Europe in broad terms. However, it has been concluded that the full potential of the public libraries are not likely to be utilized because of the oversight of the gap in their service level compared to their European counterparts all these decades, and also because of emphasizing the cultural function of the public libraries rather than the role they can play in transitioning to knowledge society, contributing to closing the gap between the rich and the poor, helping with social inclusion and contributing to lifelong learning.
Anahtar Kelime: western countries public libraries library policies cemisgezek

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • 50 ways to use your library (t.y.) Library Support Net. 19 Ocak 2009 tarihinde http://www.librarysupport.net/50ways/50ways.htm adresinde erişildi.
  • 250 milyon harcanan merkezler kapalı (2009, 27 Ocak). Sabah Gazetesi. 2 Şubat 2009 tarihinde http://arsiv.sabah.com.tr/2009/01/27/haber, B68A03D818D6 4366ADD78CDE2B1F2F3D.html adresinden erişildi.
  • Aabø, S. (2005, March). Valuing the benefits of public libraries. Information Economics and Policy, 17 (2), 175-198. 2 Şubat tarihinde http://www.sciencedirect.com adresinden erişildi.
  • Aabø, S. ve Strand, J. (2005) .Public library valuation, nonuse values, and altruistic motivations. Library & Information Science Research, 26 (3), 351-372.
  • Akman, İ. (2008). Bir felaket senaryosu : Kütüphanelerin belediyelere devri. Türk Kütüphaneciliği, 22 (2), 226 -229. 17 Şubat tarihinde http://www.kutuphaneci. org.tr/web/node.php?action=6&type=6&target=content- Show&id=2194&node_id=429 adresinden erişildi.
  • Akman, İ. (2004). Halk kütüphanelerinin yerel yönetimlere devri. Türk Kütüphaneciliği,18 (1), 73-75.
  • [Aslan] Alpay, S. (1972). Kitap Yasası ve düsündürdükleri. Kütüphanecilik, 1 (5),2-4. 19 Ocak 2009 tarihinde http://www.tkdankara.org.tr/kd/ 1_05.pdf adresinden erişildi.
  • Aslan, S. (2000). 21. Yüzyıl Toplumunda Kütüphanelerin Rolü. INET-TR V, 19 - 21 Kasım 1999, Ankara’da sunulan bildiri metni. Türk Kütüphaneciliği, 14 (2), 213-219. 20 Ocak 2009 tarihinde http://www.kutuphaneci.org.tr/web/node. php?action=6&type=6&target=contentShow&id=1226&node_id=147 adresinden erişildi.
  • Blumenstein, L. ve Oder, N. (2008). ALA Seeks $100M in Stimulus Funding. Library Journal, 133 (19), 15-16
  • Bertot, J. C., McClure, C. R., Wright, C. B. ve Thomas, S. (2008). Public libraries and Internet use : study results and findings. Tallahassee, FL : Information Institute, College of Information, Florida State University. http://www.ii.fsu.edu/projectFiles/plinternet/2008/Everything.pdf
  • Bilgi Evleri. (2003 -2009) Zeytinburnu İlçe Portali. 17 Şubat tarihinde http://www.zeytinburnu.com.tr/bel_zeytinburnu/gunluk_yasam/bilgi_evleri. cfm adresinden erişildi.
  • Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı http://www.dpt.gov.tr/Portal.aspx?Portal-Ref=3
  • Birleşmiş Milletler [1948]. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi. 08.03.2009 tarihinde http://www.tbmm.gov.tr/komisyon/insanhak/pdf01/203-208.pdf adresinden erişildi.
  • Boguta, G. (2005). Astrategy for libraries in Georgia. Strasbourg: Council of Europe.Cultural Policy and Action Department. - DGIV/CULT/STAGE (2005). 2 Şubat 2009 tarihinde http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/Completed/ STAGE/pub_boguta_lib_en.asp adresinden erişildi.
  • Burnham, A. (2008, 9 October). Andy Burnham’s speech to the Public Libraries Association. 6 Ocak 2009 tarihinde http://www.culture.gov.uk/reference_library/ minister_speeches/5535.aspx adresinden erişildi.
  • CALIMERA Kılavuz İlkeleri : Kültürel uygulamalar: Elektronik kaynaklara aracılık eden yerel kurumlar : İyi uygulama kılavuzu. (2005). [Çev. Doç. Dr. Mehmet Emin Küçük]. 20 Ocak 2009 tarihinde http://www.calimera.org/countries/ Turkey.aspx adresinden erişildi.
  • City of Oslo Grünerløkka District Office of Diversity and Integration. (2005, September). Oxlo : Oslo Extra Large : Toward a broader city, free from racism and prejudice. 20 Ocak tarihinde http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/ Policies/Cities/OXLOeng.pdf adresinden erişildi.
  • Council of Europe/ERICarts. (2009). Compendium : cultural policies and treends in Europe. 2 Şubat 2009 tarihinde http://www.culturalpolicies.net/web/index. php adresinden erişildi.
  • Çemişgezek Kaymakamlığı (t.y.) Eğitim. 17 Şubat tarihinde http://www.cemisgezek. gov.tr/ilce/egitim.htm adresinden erişildi.
  • Davies, R. (2004, 21 April). Monitoring PULMAN’s Oeiras Manifesto Action Plan; final report. 20 Şubat 2009 tarihinde http://www.pulmanweb.org/ adresinden erişildi.
  • Day to Day: Library Use During Recession. (2009, 23 January). 25 Ocak 2009 tarihinde http://lisnews.org/day_day_library_use_during_recession adresinden erişildi.
  • Denizli İl Özel İdaresi Stratejik Planı 2006-2010. (2005). 20 Ocak 2009 tarihinde www.sp.gov.tr/documents/planlar/DenizliIOISP0610.pdf adresinden erişildi.
  • Department of Innovation, Universities & Skills (2008). Shaping the future : a new adult advancement and careers service for England. 25 Ocak 2009 tarihinde http://www.mla.gov.uk/news/comment/~/media/Files/pdf/2009/Shaping_ The_Future adresinden erişildi.
  • Devlet Planlama Teşkilatı. (2000). Uzun vadeli strateji ve sekizinci beş yıllık kalkınma planı 2001 – 2005. 8 Mart 2009 tarihinde http://www.dpt.gov.tr/Portal. aspx?PortalRef=3 adresinden erişildi.
  • Devlet Planlama Teşkilatı. (2004). VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planı (2001 -2005) Uzun Vadeli Gelişmenin (2001-2023) ve VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planının (2001-2005) Temel Amaçları ve Stratejisi. 18 Ocak 2009 tarihinde http://ekutup. dpt.gov.tr/plan/viii/strateji/ adresinden erişildi.
  • Devlet Planlama Teşkilatı. (t.y.) . Orta Vadeli Program 2006 – 2008. 19 Ocak 2009 tarihinde http://www.dpt.gov.tr/Portal.aspx?PortalRef=3 adresinden erişildi.
  • Devlet Planlama Teşkilatı. (2006, Temmuz). Bilgi toplumu stratejisi (2006 - 2010). 15 Şubat 2009 tarihinde http://www.dpt.gov.tr/Portal.aspx?Portal- Ref=3 adresinden erişildi.
  • Devlet Planlama Teşkilatı. (2006, Temmuz). Bilgi toplumu stratejisi eylem planı (2006 -2010). 15 Şubat 2009 tarihinde http://www.dpt.gov.tr/Portal. aspx?PortalRef=3 adresinden erişildi.
  • Devlet Planlama Teşkilatı. (2006). Dokuzuncu kalkınma planı (2007 – 2013). 19 Ocak 2009 tarihinde http://www.dpt.gov.tr/Portal.aspx?PortalRef=3 adresinden erişildi.
  • Devlet Planlama Teşkilatı. (2008). Dokuzuncu kalkınma planı (2007 – 2013) 2008 Yılı Programı. 19 Ocak 2009 tarihinde http://www.dpt.gov.tr/DocObjects/ View/2746/2008_programi.pdf adresinden erişildi.
  • Devlet Planlama Teşkilatı. (2008, 10 Kasım). Dokuzuncu kalkınma planı (2007 – 2013) 2009 Yılı Programı. 19 Ocak 2009 tarihinde http://www.dpt.gov.tr/DocObjects/View/3835/2009.pdf adresinden erişildi.
  • Devlet Planlama Teşkilatı. (2009). Kamuda stratejik yönetim : Mevcut durum. 15 Ocak 2009 tarihinde http://www.sp.gov.tr/tablo.html adresinden erişildi.
  • Duman, H. (2004). Halk kütüphanelerinde yeniden yapılanma. Türk Kütüphaneciliği, 18 (4), 418-445.
  • eKutuphane.net. (2008). 8 Şubat 2009 tarihinde http://www.ekutuphane.org/ adresinden erişildi.
  • Ersoy, O. (1972). Merkeziyetçi ve merkeziyetçi olmayan ülkelerde kütüphane. Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni, 21 (1), 14-20.
  • European Commission.( t.y.). i2010 in context: ICT and Lisbon Strategy. 20 Ocak tarihinde http://ec.europa.eu/information_society/eeurope/i2010/ict_and_lisbon/ index_en.htm adresinden erişildi.
  • Faydalıgül, Ö. Demircioğlu, Yılmaz, B. (2007). Türkiye’de halk kütüphanesi hizmetlerinin yerel yönetimlere devri konusunda kütüphane yöneticilerinin ve kütüphanecilerin yaklaşımları. Türk Kütüphaneciliği, 21 (4), 414-439.
  • Hand, M. (2005). The People’s network: Self-education and empowerment in the public library. Information, Communication and Society, 8, (3), 368-393. 10 Aralık 200 tarihinde Taylor & Francis veri tabanından erişildi.
  • Innocent, N. (2008). Shaping the future. Museums, Libraries and Archives Council (MLA). 25 Ocak 2009 tarihinde http://www.mla.gov.uk/news/comment/ natasha_innocent adresinden erişildi.
  • Intercultural Cities – governance and policies for diverse communities. Joint ac tion of the Council of Europe and the European Commission. Intercultural policies and approaches in Barcelona; Study visit of representatives of pilot intercultural cities in Barcelona, 28-31 October 2008. http://www.coe. int/t/dg4/cultureheritage/Source/Policies/Cities/barcelona.pdf
  • Kalvet, T. (1999). The Information “Haves” and the Information “Have-Nots” - Public Internet Access Points in Estonia. Baltic IT Review, 3. 20 Ocak 2009 tarihinde www.ebaltics.com/doc_upl/TheInformation_Haves_Public_Estonia. doc adresinden erişildi.
  • Kitap projesinde sınıfta kaldık. (2008, 28 Kasım). 2 Şubat 2009 tarihinde http://www.ozelegitimuzmani.com/haberdetay.asp?ID=309 adresinden erişildi.
  • Kontiainen, K. ve Sulin, H. (2006). Finland’s public library strategy implemented in projects . Translated by Turun Täyskäännös. Scandinavian Public Library Quartery, 39 (2). 2 Şubat 2009 tarihinde http://www.splq.info/issues/ vol39_2/04.htm adresinden erişildi.
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. (2005). Halk ve Çocuk Kütüphaneleri Yönetmeliği. 8 Mart 2009 tarihinde http://www.kygm.gov.tr/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFF03 077CA1048A183474C083BF80024D2A adresinden erişildi.
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. (2005) Anasayfa. 21 Ocak 2009 tarihinde http://www.kygm.gov.tr/Default.aspx? F6E10F8892433CFF0D262A49C727F232AA79C0764A877FEA adresinden erişildi.
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı. (t.y.). Stratejik plan temel başlıkları (taslak) 15 Şubat tarihinde sgb.kulturturizm.gov.tr/dosyagoster. aspx?DIL=1&BELGEANAH=193401&DOSYAISIM=stratejikplan icindekilerisprogrami.doc adresinden erişildi.
  • Mahalli İdareler Reformu. (t.y). (http://www.lar.gov.tr/policydocs.html)
  • Odrats, I. (2003). Development Program of Public Internet Access Points and Internetization of Libraries. In IT in Estonia Yearbook 2002. 20 Ocak 2009 tarihinde http://www.riso.ee/en/pub/2002it/ adresindn erişildi.
  • ÖK-DER Öğrenci Kalkındırma, Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği. (2008, 17 Şubat) e-posta ile gönderilen çağrı mektubu.
  • Öğrenciler Belediyelerin Kurdukları Kütüphanelere İlgi Göstermiyor, (2008, 6 Ekim). Zaman Gazetesi. 17 Şubat 2009 tarihinde http://www.zaman. com.tr/haber.do?haberno=746141 adresinden erişildi.
  • Özürlü vatandaşlara ‘eve kitap servisi’ (2006, 6 Temmuz). Radikal Gazetesi. 2 Şubat 2009 tarihinde http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalHaberDetay& ArticleID=786154&Date=21.02.2009&CategoryID=97 adresinden erişildi.
  • “Pendik kütüphaneleri dolu” Haber34 web sitesi .24.01.2008 11:48. 17.2.2009 tarihinde http://www.haber34.com/pendik-kutuphaneleri-dolu-2829-haberi. html adresinden erişildi.
  • PULMAN : İleri Ağları Hareketlendiren Halk Kütüphaneleri (Public Libraries Mobilising Advanced Networks) İlkeler El Kitabı/PULMAN Digital Guidelines Manual. (2002). Çeviri Editörü: Selma Aslan. Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği ve T.C. Kültür Bakanlığı. 20 Ocak tarihinde http://www.pulmanweb. org/DGMs/DGMs.htm adresinden erişildi.
  • Schmidt-Braul, Ingo-Eric. (2005). LIBRARY 2011 – strategy for Armenian libraries to prepare for the next decade. Strasbourg: Council of Europe. Cultural Policy and Action Department, 2005. - DGIV/CULT/STAGE(2005)2. http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/Completed/STAGE/pub_schmidtbraul_ lib_en.asp
  • The Scottish Government. (2004). Evaluation of the Public Internet Access Point Initiative. 20 Şubat tarihinde http://www.scotland.gov.uk/Publications/ 2004/08/19736/40956 adresinden erişildi.
  • Selçuklu Belediyesi Stratejik Planı 2007 - 2011. (2006). 20 Ocak 2009 tarihinde http://www.sp.gov.tr/documents/planlar/SelcukluBelediyeSP0711.pdf adresinden erişildi.
  • T. C. 58. Hükümet. (2003, 3 Ocak). Acil Eylem Planı (AEP). 14 Şubat 2009’da www.lar.gov.tr/downloadables/AcilEylemPlani.doc adresinden erişildi.
  • T. C. 59. Hükümet Programı. (2003, 18 Mart). 14 Şubat 2009 tarihinde www.byegm.gov.tr/hukumetler/59hukumet/hukumetprogrami.htm adresinden erişildi.
  • T. C. 60. Hükümet Programı Eylem Planı. (10 Ocak 2008). 14 Şubat 2009 tarihinde http://www.dpt.gov.tr/Portal.aspx?PortalRef=3 adresinden erişildi.
  • Tallo, I. (2007?). Public policy lessons from Estonia: How to overcome digital divide?20 Ocak tarihinde eu-china-iskb.bizcom.com.cn/util/downNoVIP.jsp? downfile=D:/projects/iskb/webapp/upload/EN2007030106.pdf adresinden erişildi.
  • Thorhauge, J. ( 2002). Danish Library Policy : A selection of recent articles and papers. Ed.Vibeke Cranfield. Danish National Library Authority. http://www.bs.dk/publikationer/english/library_policy/pdf/dlp.pdf
  • Türkiye Cumhuriyeti. [1982]. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. 08.03.2009 tarihinde http://www.anayasa.gov.tr/general/ adresinden erişilmiştir.
  • Türkiye İstatistik Yıllığı 2007. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu.
  • UNESCO – Towards Knowledge Societies. (2005 ). 15 Ocak 2009 tarihinde http://unesdoc.unesco.org/images/0014/001418/141843e.pdf adresinden erişildi.
  • Ümraniye Belediyesi. (2002 -2008). Belediye Kütüphaneleri ve Bilgi Merkezleri. 3 Şubat 2009 tarihinde http://www.umraniye.bel.tr/bpi.asp?caid=240&cid= 1145 adresinden erişildi.
  • Wooden, R. A. (2006, Winter). The future of public libraries in an Internet age. National Civic Review, 153, 3-7. DOI:10.1002/ncr.153. 21 Ocak 2009’da http://www.interscience.wiley.com adresinden erişildi.
  • Yerel Yönetim Reformu Programı. (t.y.) 17 Şubat 2009 tarihinde http://www.lar.gov.tr/policydocs.html adresinden erişildi.
  • Yılmaz, B. (1997). Yerel yönetimler ve halk kütüphanesi hizmeti: Türkiye için bir değerlendirme. Türk Kütüphaneciliği, 11 (2), 113-133.
  • Yılmaz, B. (2004). Türkiyede eğitim politikası ve kütüphane. Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği.
  • Yılmaz, B.(2005). Türkiye’de kamu yönetiminin yeniden yapılandırılması süreci ve halk kütüphaneleri. Türk Kütüphaneciliği, 19 (1), 56-77.
APA ASLAN ALPAY S (2009). 2023 Türkiye Vizyonu, Halk Kütüphenesi Politikaları ve Çemişgezek: Batı Ülkeleri ve Türkiye Halk Kütüphanelerinin İşlevsel Açıdan Bir Karşılaştırması. Türk Kütüphaneciliği, 23(1), 169 - 200.
Chicago ASLAN ALPAY Sema 2023 Türkiye Vizyonu, Halk Kütüphenesi Politikaları ve Çemişgezek: Batı Ülkeleri ve Türkiye Halk Kütüphanelerinin İşlevsel Açıdan Bir Karşılaştırması. Türk Kütüphaneciliği 23, no.1 (2009): 169 - 200.
MLA ASLAN ALPAY Sema 2023 Türkiye Vizyonu, Halk Kütüphenesi Politikaları ve Çemişgezek: Batı Ülkeleri ve Türkiye Halk Kütüphanelerinin İşlevsel Açıdan Bir Karşılaştırması. Türk Kütüphaneciliği, vol.23, no.1, 2009, ss.169 - 200.
AMA ASLAN ALPAY S 2023 Türkiye Vizyonu, Halk Kütüphenesi Politikaları ve Çemişgezek: Batı Ülkeleri ve Türkiye Halk Kütüphanelerinin İşlevsel Açıdan Bir Karşılaştırması. Türk Kütüphaneciliği. 2009; 23(1): 169 - 200.
Vancouver ASLAN ALPAY S 2023 Türkiye Vizyonu, Halk Kütüphenesi Politikaları ve Çemişgezek: Batı Ülkeleri ve Türkiye Halk Kütüphanelerinin İşlevsel Açıdan Bir Karşılaştırması. Türk Kütüphaneciliği. 2009; 23(1): 169 - 200.
IEEE ASLAN ALPAY S "2023 Türkiye Vizyonu, Halk Kütüphenesi Politikaları ve Çemişgezek: Batı Ülkeleri ve Türkiye Halk Kütüphanelerinin İşlevsel Açıdan Bir Karşılaştırması." Türk Kütüphaneciliği, 23, ss.169 - 200, 2009.