1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE)

Yıl: 2018 Cilt: 16 Sayı: 3 Sayfa Aralığı: 385 - 406 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.18026/cbayarsos.465743 İndeks Tarihi: 08-01-2020

1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE)

Öz:
Sultan II. Mahmut döneminde yapılmaya başlanan nüfus sayımları ile bunlara bağlı olarak üretilen ve arşivde NFS.d tasnifiyle bilinen Nüfus Defterleri, Osmanlı taşra nüfusunu demografik ve sosyoekonomik yönlerden tahlil etme noktasında en önemli kaynaklardandır.Çalışmanın kaynağı olan nüfus defteri Başbakanlık Osmanlı Arşivinde2 2916 numarayla tasnif edilmiştir. Bu defter üzerinden Balat’ın Müslüman erkek nüfusu demografik yönden değerlendirilmeye çalışılmıştır. Buna ek olarak Balat’ın Rum nüfusunun demografik özellikleri de Müslümanlarla kıyaslanmıştır.Balat Kazası antikçağdan XVII. yüzyıla kadar Batı Anadolu’da önemli bir ticaret ve yerleşim yeriydi. Zaman içerisinde kazada meydana gelen salgın hastalıklar, tarım arazilerinin ıslah edilememesi gibi çeşitli sebeplerle kaza yavaş yavaş bölgedeki önemini yitirmişti.XIX. yüzyılın ilk yarısında ise Sığla Sancağı içerisinde oluşturulmuş olan Söke Muhassılığına tabi olan Balat, muhassıllık ünitesinin hane ve nüfus olarak en küçük kazası durumundadır.
Anahtar Kelime:

Konular: Nüfus İstatistikleri Bilimi Tarih Coğrafya

POPULATION AND DEMOGRAPHIC STRUCTURE OF THE COUNTY OF BALAT DURING 1840/41 (ACCORDING TO THE POPULATION BOOK, NUMBER 2916)

Öz:
The Census records which were started to be kept during the reign of Sultan II. Mahmut and produced according to these records and known in the archive as NFS.d, are the most significant sources for analyzing the Ottoman provincial population from the demographic and socioeconomic aspects. The population book (Nüfus Defteri), which is the source of the study, has been classified as number 2916 in the Prime Ministry Ottoman Archive. Through this book, Balat's Muslim male population was tried to be evaluated in the demographic direction. In addition, the demographic characteristics of the Greek population in Balat are compared with the ones of the Muslims. Balat was an important point of trade and settlement in Western Anatolia from antiquity to XVII. century. In the course of time subprovince has lost its significance in the region because of the epidemic diseases and the failure in the rehabilitation of the agricultural land. Balat, which had the smallest number of houses and population of the muhassilik unit and is subject to Söke Muhassılığına, was established in the Sancak of Sığla (Distirict of Sığla) in the first half of the XIX century.
Anahtar Kelime:

Konular: Nüfus İstatistikleri Bilimi Tarih Coğrafya
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • A-Arşiv Belgeleri
  • Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Nüfus Defterleri (NFS.d), No: 2903, 2916, 2917, 2919, 2928, 2949, 2956, 3870, 4544.
  • Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Ceride Odası Defterleri (D.CRD.d) No: 40769.
  • Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Masarifat Muhasebeciliği Defterleri (ML.MSF.d), 1354.
  • Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Sadâret Mektubî Kalemi Meclis‐i Vâlâ Belgeler (A.}MKT.MVL), 53/61.
  • Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Sadâret Mektubî Kalemi Mühimme Odası (Kalemi) Belgeleri (A.}MKT.MHM), 24/126, 355/25.
  • Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Meclis‐İ Vâlâ Riyâseti Defterleri (MVL), 355/25.
  • B-Araştırma ve Yayınlar
  • ACIPINAR, Mikail, (2005) XVI. Yüzyılda Balat Kazası (Tahrir Defterlerine Göre), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, ( Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İzmir.
  • AYDIN, Mahir, (1990) “Sultan II. Mahmud Döneminde Yapılan Nüfus Tahrirleri”, Sultan II. Mahmud ve Reformları Semineri, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Araştırma Merkezi, İstanbul, ss. 81-106.
  • BAYKARA, Tuncer, (1999) ”Balat Şehri Yapıları (XVI. Yüzyıl Sonlarında)”, Tarih İncelemeleri Dergisi, Cilt:14, Sayı:1, İzmir.
  • BİLGİ, Nejdet, (1999-2000) “Osmanlı Dönemi Nüfus Sayımları Hakkında,” Türk Yurdu, Cilt: 19-20, Sayı:148-149, Manisa, ss. 117-124.
  • BİNGÖL, Sedat, (2004) “İstanbul’da 1829 Nüfus Sayımı ve Bazı Mahallelerin Müslüman Nüfusu Üzerine Bir İnceleme”, Ankara Üniversitesi Dil Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Araştırmaları Dergisi, Cilt:23, Sayı:36, Ankara, ss.43-60.
  • İbrahim Cavid, (2010) Aydın Vilayet Salnamesi R.1307- H.1308, (Hazırlayan. Murat Babuçoğlu, Cengiz Eroğlu, Abdülkerim Şahin), Türk Tarih Kurumu, Ankara.
  • ÇADIRCI, Musa, (1991) Tanzimat Döneminde Anadolu Kentlerinin Sosyal Ve Ekonomik Yapıları, Türk Tarih Kurumu, İstanbul.
  • ÇİMEN, Adnan, (2012) “Sayım, Kayıt Düzeni Ve Teşkilatlanma Açısından Osmanlı Nüfus Hizmetleri”, Gazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:14, Sayı:3, ss.183-216.
  • DEVELLİOĞLU, Ferit, (2010) Osmanlıca Türkçe Ansiklopedik Lügat, 26. Baskı, Aydın Kitapevi, Ankara.
  • EMECEN, Feridun, (1992) “Balat”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (TDVİA), Cilt:5, 1992, ss. 4-7.
  • EVLİYA ÇELEBİ, Seyahatname, YKY, Cilt: 2, Kitap 9, İstanbul, 2011.
  • GÖYÜNÇ, Nejat, (1997) “Hane”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (TDVİA),, Cilt.15, ss.552-553.
  • KARAL, Enver Ziya, (1995) Osmanlı İmparatorluğunda İlk Nüfus Sayımı 1831, T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara.
  • KARPAT, Kemal, (2010) Osmanlı Nüfusu 1830-1914, (çev.) Bahar Tırnakçı, 2. Baskı, Timaş, İstanbul.
  • ORTAYLI, İlber, (2008) Tanzimat Devrinde Osmanlı Mahalli İdareleri (1840- 1880), 2. Baskı, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
  • ORTAYLI, İlber, (2012) Türkiye Teşkilat Ve İdare Tarihi, Cedid Neşriyat, 3. Baskı, İstanbul.
  • ÖZKAYA, Yücel, Ali Akyıldız, (2006) “Muhassıl”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (TDVİA), Cilt:31, ss.20-21.
  • SERİN, Muhittin, (2009) “Siyâkat”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (TDVİA), Cilt:37, ss.291-292.
  • ŞİMŞEK, Muttalip, (2017) “1841 Yılına Ait Nüfus Defterlerine Göre Balat Kazası’nda Yaşayan Gayrimüslimler” Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, Cilt: 18, Sayı:39, ss. 103-121.
  • TELCİ, Cahit, (2010) “XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Sığla Sancağının Nüfusu”, Perspective On Ottoman Studies Papers From The 18th Symposium of the International Committee of Pre-Ottoman and Ottoman Studies (Ciepo), Zagreb, ss. 807-820.
  • WİTTEK, Paul, (1937) Menteşe Beyliği 13- 15. Asırda Garbi Küçük Asya Tarihine Ait Tetkik, (çev.) Orhan Şaik Gökyay, TTK, Ankara.
APA OZEKMEKÇI M (2018). 1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE). , 385 - 406. 10.18026/cbayarsos.465743
Chicago OZEKMEKÇI MUSTAFA MESUT 1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE). (2018): 385 - 406. 10.18026/cbayarsos.465743
MLA OZEKMEKÇI MUSTAFA MESUT 1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE). , 2018, ss.385 - 406. 10.18026/cbayarsos.465743
AMA OZEKMEKÇI M 1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE). . 2018; 385 - 406. 10.18026/cbayarsos.465743
Vancouver OZEKMEKÇI M 1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE). . 2018; 385 - 406. 10.18026/cbayarsos.465743
IEEE OZEKMEKÇI M "1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE)." , ss.385 - 406, 2018. 10.18026/cbayarsos.465743
ISNAD OZEKMEKÇI, MUSTAFA MESUT. "1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE)". (2018), 385-406. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.465743
APA OZEKMEKÇI M (2018). 1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE). Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(3), 385 - 406. 10.18026/cbayarsos.465743
Chicago OZEKMEKÇI MUSTAFA MESUT 1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE). Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16, no.3 (2018): 385 - 406. 10.18026/cbayarsos.465743
MLA OZEKMEKÇI MUSTAFA MESUT 1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE). Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol.16, no.3, 2018, ss.385 - 406. 10.18026/cbayarsos.465743
AMA OZEKMEKÇI M 1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE). Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018; 16(3): 385 - 406. 10.18026/cbayarsos.465743
Vancouver OZEKMEKÇI M 1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE). Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018; 16(3): 385 - 406. 10.18026/cbayarsos.465743
IEEE OZEKMEKÇI M "1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE)." Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16, ss.385 - 406, 2018. 10.18026/cbayarsos.465743
ISNAD OZEKMEKÇI, MUSTAFA MESUT. "1840/41 TARİHİNDE BALAT KAZASI NÜFUSU VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ (2916 NUMARALI NÜFUS DEFTERİNE GÖRE)". Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16/3 (2018), 385-406. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.465743