Yıl: 2007 Cilt: 31 Sayı: 5 Sayfa Aralığı: 313 - 318 Metin Dili: Türkçe

Stability of grain vitreousness in durum wheat (Triticum durum L.Desf.) genotypes in the North-Western Region of Turkey

Öz:
Bu çalışma, iki yetiştirme yılı boyunca üç farklı çevrede incelenen 44 makarnalık buğday genotipinde camsı tane yüzdesi ve stabilite performanslarını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Genotiplerin camsı tane yüzdeleri 69.222 ile 90.000 arasında değişmiştir. En yüksek camsı tane yüzdelerine sahip olan Svevo, Amanos 97 ve Zenit makarnalık buğday çeşitleri en düşük tane verimlerini vermişlerdir. Korelasyon analizi sonucunda camsı tane yüzdesi ile tane verimi arasında bulunan negatif ilişki katsayısı bu sonucu doğrulamaktadır. İncelenen tüm stabilite parametrelere göre, Mutant 47, Harran 95, Epidur ve Kızıltan 95 camsı tane yüzdesi için en stabil genotip olarak bulunmuştur. Bu nedenle, bu çeşitler yüksek tane verimi ve güvenilir makarnalık buğday üretimi için Türkiye’nin kuzey batı bölgesine önerilebilir. Svevo, Amanos 97, Zenit, Gediz 75, Ankara 98, Mirzabey ve Fuatbey 2000 çeşitleri gelecekteki ıslah programlarında yüksek tane camsılık potansiyellerinden dolayı genitör olarak kullanılabilir.
Anahtar Kelime:

Türkiye'nin kuzeybatı bölgesinde makarnalık buğday (Triticum durum L. Desf.) genotiplerinin tane camsılığının stabilitesi

Öz:
This study was carried out in order to determine the grain vitreousness percentage and stability performance of 44 durum wheat genotypes, which were tested in 3 different environments during 2 growing periods. Grain vitreousness percentage of the genotypes ranged between 69.2% and 90.0%. Svevo, Amanos 97, and Zenit varieties had the highest vitreousness kernel percentages and the lowest grain yields. The negative correlation coefficient between vitreous grain percentage and grain yield, according to correlation analysis, confirms this result. Mutant 47, Harran 95, Epidur, and Kızıltan 95 were the most stable genotypes with respect to all stability parameters studied for vitreousness. Therefore, they can be recommended for profitable grain yield and consistent quality durum wheat production in the north-western region of Turkey. Svevo, Amanos 97, Zenit, Gediz 75, Ankara 98, Mirzabey, and Fuatbey 2000 varieties could be used as progenitors in future breeding programmes due to their high grain vitreousness potentials.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Akçura, M., Y. Kaya and S. Taner. 2005. Genotype-environment interactions and phenotypic stability analysis for grain yield of durum wheat in the Central Anatolian Region. Turk. J. Agric. For., 29: 369-375.
  • Backer, H.C. and J. Leon. 1988. Stability analysis in plant breeding. Plant Breed. 101: 1-23.
  • Breese, E.L. 1969. The measurement and significance of genotypeenvironment interactions in grasses. Heredity 24: 27-44.
  • Comstock, R.E. and R. Moll. 1963. Genotype Environment Interactions. In: Statistical Genetics and Plant Breeding (Eds. W.D. Hanson and H.F. Robinson). NASNRC Pub., Washington, DC, pp. 164-196.
  • Eberhart, S.A. and W. Russell. 1966. Stability parameters for comparing varieties. Crop Sci., 6: 36-40.
  • Finlay, S.A. and G.N. Wilkinson. 1963. The analysis of adaptation in a plant breeding program. Aust. J. Agric. Res., 14: 742-754.
  • Grausgruber, H., M. Oberforster, M. Werteker, P. Ruckenbauer and J. Vollmann. 2000. Stability of quality traits in Austrian-grown winter wheats. Field Crops Res., 66:257-267.
  • Hadjichristodoulou, A. 1979. Genetic and environmental effects on vitreousness of durum wheat. Euphytica 28: 711-716.
  • Hadjichristodoulou, A. 1989. Breeding cereals for consistency of performance in dry lands through stability of traits. Euphytica 28: 711-716.
  • IACC. 1980. Method for the Determination of the Vitreousness of Durum Wheat. International Association of Cereal Chemistry, ICC Standard No: 129.
  • Kara, Ş.M. 2000. Bazı ekmeklik buğday genotiplerinde adaptasyon ve stabilite analizleri. Turk. J. Agric. For. 24: 413-419.
  • Korkut, K.Z., İ. Başer. 1993. Ekmeklik buğdayda genotip x çevre interaksiyonu ve tane veriminin stabilitesi üzerine araştırmalar. Tekirdağ Zir. Fak. Der. 2: 63-68.
  • Kruger, J.E., R.B. Matsuo and J.W. Dick. 1996. Pasta and Noodle Technology. American Association of Cereal Chemists, Inc., Minnesota, USA.
  • Mart, D. and E. Anlarsal. 2001. Çukurova koşullarında nohutta (Cicer arietinum L.) bazı önemli özellikler yönünden genotip x çevre interaksiyonları ve uyum yeteneklerinin saptanması Üerine bir araştırma. Türkiye 4. Tarla Bitkileri Kongresi, 17-21 Eylül, Tekirdağ, s. 321-326.
  • Obuchowski, W. 1997. Technologia Przemyslowej Produkcji Makaronu. AR, Poznan, Poland.
  • Pekin, F. and Ü. Çakmaklı. 1987. Bazı Türk ıslah çeşidi makarnalık buğdayların kimi teknolojik ve renk Özellikleri Üzerinde bir araştırma. Türkiye Tahıl Simpozyumu, 6-9 Ekim Bursa, 527-534.
  • Peterson, C.J., P.S. Graybosch, P.S. Baenziger and A.W. Grombacher. 1992. Genotype and environment effects on quality characteristics of hard red winter wheat. Crop Sci., 32: 98-103.
  • Sağlam, N. 1992. Trakya Koşullarında Beş Makarnalık Buğday Çeşidinde Farklı Azotlu Gübre Dozları ve Verilme Zamanlarının Verim ve Kalite Üzerine Etkileri. T.Ü. Tekirdağ Ziraat Fakültesi (Doktora Tezi), Tekirdağ.
  • Shukla, G.K. 1972. Some statistical aspects of partitioning genotype x environment components of variability. Heredity, 29: 237-245.
  • Wricke, G. 1962. Über eine methode zur erfassung der öcologischen streubreite in feldversuchen. Z. Pflanzenzüchtung, 47: 92-96.
  • Yahia, R., E. Sliman, M.N. Vanessa and G.D.M. Luis. 2001. Protein and lysine, grain yield, and other technological traits in durum wheat under Mediterranean conditions. J. Agr. Food. Chem. 49: 3802-3807.
  • Yılmaz, G. and M.E. Tugay. 1999. Patateste Çeşit x Çevre etkileşimleri I. Stabilite parametreleri yönünden irdeleme. Turk. J. Agric. For. 23: 97-105.
  • Yates, F. and W.G. Cochran. 1938. The analysis of groups of experiments. J. Agric. Sci., 28: 556-580.
  • Zencirci, N. and A. Karagöz. 2005. Effect of developmental stages length on yield and some quality traits of Turkish durum wheat (Triticum turgidum L. convar. durum (Desf.) Mackey landraces: Inşuence of developmental stages length on yield and quality of durum wheat. Genet. Resour. Crop. Ev., 52: 765-774
APA KORKUT Z, BİLGİN O, BAŞER İ, SAĞLAM N (2007). Stability of grain vitreousness in durum wheat (Triticum durum L.Desf.) genotypes in the North-Western Region of Turkey. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 31(5), 313 - 318.
Chicago KORKUT ZAHİT KAYIHAN,BİLGİN OĞUZ,BAŞER İSMET,SAĞLAM Nezihi Stability of grain vitreousness in durum wheat (Triticum durum L.Desf.) genotypes in the North-Western Region of Turkey. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 31, no.5 (2007): 313 - 318.
MLA KORKUT ZAHİT KAYIHAN,BİLGİN OĞUZ,BAŞER İSMET,SAĞLAM Nezihi Stability of grain vitreousness in durum wheat (Triticum durum L.Desf.) genotypes in the North-Western Region of Turkey. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, vol.31, no.5, 2007, ss.313 - 318.
AMA KORKUT Z,BİLGİN O,BAŞER İ,SAĞLAM N Stability of grain vitreousness in durum wheat (Triticum durum L.Desf.) genotypes in the North-Western Region of Turkey. Turkish Journal of Agriculture and Forestry. 2007; 31(5): 313 - 318.
Vancouver KORKUT Z,BİLGİN O,BAŞER İ,SAĞLAM N Stability of grain vitreousness in durum wheat (Triticum durum L.Desf.) genotypes in the North-Western Region of Turkey. Turkish Journal of Agriculture and Forestry. 2007; 31(5): 313 - 318.
IEEE KORKUT Z,BİLGİN O,BAŞER İ,SAĞLAM N "Stability of grain vitreousness in durum wheat (Triticum durum L.Desf.) genotypes in the North-Western Region of Turkey." Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 31, ss.313 - 318, 2007.
ISNAD KORKUT, ZAHİT KAYIHAN vd. "Stability of grain vitreousness in durum wheat (Triticum durum L.Desf.) genotypes in the North-Western Region of Turkey". Turkish Journal of Agriculture and Forestry 31/5 (2007), 313-318.